Τετάρτη, 23 Απριλίου 2008

ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΕΤΡΟΛΟΥΚΑ ΧΑΛΚΙΑ

Ο φημισμένος δεξιοτέχνης του κλαρίνου Πετρολούκας Χαλκιάς εμφανίζεται 3-4/1 στο club του Μύλου, μαζί με έναν καταξιωμένο παραδοσιακό τραγουδιστή από τη νέα γενιά, τον Χρήστο Τζιτζιμίκα. Με αφορμή τις 2 συναυλίες, μίλησε στην Αναστασία Γρηγοριάδου του CITY231. Κατάγεστε από μια οικογένεια με μεγάλη, πέντε γενιών, μουσική παράδοση. Πόσο χρονών ξεκινήσατε να παίζετε μουσική;
Αρχισα πολύ μικρός. Στα δέκα έπαιζα ήδη, στα δώδεκα μπήκα στη δουλειά. Πανηγύρια, γάμους, παντού. Α, ήμουν ερωτευμένος με το κλαρίνο κι ακόμα ερωτευμένος είμαι. Ακόμη κι όταν πήρα τη γυναίκα μου, στην πρώτη πρόποση που έκανα της λέω: «αυτό θα το πιούμε στην πρώτη μου αγάπη». Λοιπόν, ξέρεις τότε, ο πεθερός μου κι η πεθερά μου μού λένε «τι, έχεις άλλη γυναίκα!» και τους λέω «μη βιάζεστε! Η πρώτη μου αγάπη είναι το κλαρίνο, μετά έρχονται όλα τα άλλα».

Πόσα χρόνια παίζετε μουσική;
Πενήντα τέσσερα-πενήντα πέντε χρόνια.

Όλα αυτά τα χρόνια αν θέλετε να μιλήσετε για μια χαρά ή μια λύπη σας ο πιο εύκολος τρόπος είναι να παίξετε κλαρίνο;
Ναι. Με το κλαρίνο μπορώ και μιλάω και συνεννοούμαι καλύτερα από ό,τι με τα λόγια. Όταν παίζω κλαρίνο ξεχνάω τους πάντες και τα πάντα.

Όταν γεννήθηκαν τα παιδιά σας τη χαρά σας με το κλαρίνο την εκφράσατε;
Πάντα! Τον έναν τον αποκοίμιζα και με μια φλογέρα. Του έπαιζα και το είχε συνηθίσει αυτό.

Το 60 πώς πήγατε στην Αμερική;
Στην Αμερική με πήρε μια εταιρεία, από τους πρώτους μου δίσκους που είχα βγάλει εδώ, για να βγάλω τραγούδια κι εκεί. Πήγα και κάθισα σΆ ένα κέντρο όπου είχαμε ιντερνάσιοναλ μουσική: ελληνικά, αραβικά, τούρκικα, αρμένικα, αλβανικά, από όλον τον κόσμο.

Αυτό είναι το Πόρτ Σάιντ στη Νέα Υόρκη;
Ναι. Εκεί λοιπόν πήγα να κάτσω έξι μήνες στην αρχή και μετά έμεινα κι άλλο. Αλλά είχα περιπέτειες στην αρχή.

Δηλαδή;
Για να καθίσω στην Αμερική έπρεπε να γραφτώ στο σωματείο των μουσικών, ένα πολύ μεγάλο σωματείο που είχε οκτώ εκατομμύρια μουσικούς. Κάθε βδομάδα κάνανε συνέλευση και βλέπανε ποια καινούρια μέλη θα γράψουνε. Λέγανε όλες τις χώρες με τη σειρά και κάποια μέρα λέει «Greece», σηκώθηκε κάποιο παιδί με το μπουζούκι κι έπαιξε το «never Sunday». Στην αίθουσα ήταν επτακόσια-οκτακόσια άτομα. Κατάλαβα όμως ότι ο πρόεδρος θέλει μάλλον κάτι παραδοσιακό και σηκώθηκα κι εγώ. Όμως πριν παίξω είπα λίγα λόγια: «εμείς στην Ελλάδα έχουμε όλα τα χρώματα της μουσικής κι ένα χρώμα που δεν έχει κανένας». Τότε παρεξηγηθήκανε πάρα πολλοί μουσικοί και συνθέτες αμερικανοί που ήταν στην αίθουσα. Είπαν «ας ακούσουμε τι είναι αυτό που δεν έχουμε εμείς». «Θα σας παίξω κάτι από τον τόπο που γεννήθηκα» τους είπα και τους έπαιξα ηπειρώτικο βέβαια. Τότε έρχεται ένας από τους μεγάλους μουσικούς εκεί και μου λέει: «κύριε Χαλκιά, εμείς όποτε ερχόμαστε στην Ελλάδα δεν ακούμε αυτή τη μουσική. Μήπως δεν είναι ελληνική και μας την παρουσιάζετε σαν ελληνική;».Εγώ απάντησα ότι «με αυτά γεννήθηκα και με αυτά μεγάλωσα» και με ρώτησε από ποιο μέρος της Ελλάδας είμαι.

Tου είπατε ότι είστε από την Ήπειρο;
Είπα ότι είμαι από τα Γιάννενα και η μουσική που παίζω ηπειρώτικη. «Αν είναι αυτά ελληνικά, κύριε Χαλκιά, συγνώμη αλλά δεν ξέρω γιατί τα κρατάτε μυστικά. Είστε αδικαιολόγητοι. Θα έπρεπε να μαγέψετε με τη μουσική αυτή τον κόσμο όλο». Παίρνει το πεντάγραμμο ένας και μου λέει, παίξε μου ένα ηπειρώτικο. Του παίζω κι εγώ και γράφει το «that s the way». Το 61-62 χάλασε ο κόσμος στην Αμερική με αυτό το τραγούδι. Μου λέει λοιπόν, «κύριε Χαλκιά, πάρε χίλια δολάρια για το τραγούδι και τις πέντε νότες που μου έδωσες.». Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό. Επειδή είχανε παρεξηγηθεί πολλοί με αυτά που είχα πει στο Σωματείο ήθελαν να φύγω. Μου στέλνουν λοιπόν ένα χαρτί με το εμιγκρέσιο ότι πρέπει να εγκαταλείψω το αμερικάνικο έδαφος μέσα σε εικοσιτέσσερις ώρες. Παίρνω το χαρτί, πάω στο εμιγκρέσιο και μου λέει ο διευθυντής «ναι, αν δεν φύγετε θα σας δέσω και θα σας διώξω». «Εγώ θα πάω στην πατρίδα μου», του απαντώ, «αλλά αυτό που γράφετε στο χαρτί (έγραφε «τέτοιου είδους μουσικούς έχουμε και δεν τον χρειαζόμαστε») να το ακυρώσετε. Τέτοιους μουσικούς δεν έχετε». «Και πώς μπορείς αυτό να μου το βεβαιώσεις;» με ρωτάει. «Πάρε τους καλύτερους μουσικούς που έχεις να ρθουν να με συνοδέψουν απόψε το βράδυ στο κέντρο». Έτσι κι έγινε. Ήρθε με μουσικούς, αρχίζω εγώ τα βαριά ηπειρώτικα. Εδώ να βρουν ρυθμό, εκεί, τίποτα. Ήξεραν αυτοί από μουσική, ήταν και σπουδαγμένοι. Γυρίζει ο διευθυντής, δίνει μια στο τραπέζι και λέει «μα είναι δυνατόν να τον αφήσετε να φύγει; Η τελευταία εγκύκλιος λέει πως ό,τι δεν έχει η Αμερική το κρατάει κι εσείς όχι μόνο δεν τον κρατήσατε αλλά θέλατε και να τον διώξετε». Μου δίνει κάποια χαρτιά να τα συμπληρώσω και μου λέει «φέρτε τα να τα εγκρίνω». Έτσι έμεινα, πήρα την αμερικάνικη υπηκοότητα και μάλιστα τότε η αμερικάνικη κυβέρνηση με παρότρυνε να ανοίξω σχολή και να διδάξω στα μικρά παιδιά.

Γιατί δεν το κάνατε;
Είχα ένα φίλο στην ελληνική πρεσβεία και όταν του είπα τι μου πρότειναν μου είπε «όχι να μη δεχτείς γιατί μετά από πενήντα εξήντα χρόνια θα πουν είναι δική μας η μουσική αυτή, χάσαμε πολλά πράγματα έτσι». Έτσι κι εγώ είπα ότι δεν είχα χρόνο και το τρενάριζα συνεχώς μέχρι που έφυγα.

Στα είκοσι χρόνια που ζήσατε στην Αμερική έρχονταν αμερικάνοι μουσικοί να σας ακούσουν στο μαγαζί που παίζατε;
Πάρα πολλοί και ζητούσαν να ακούσουν «τη μουσική με το κλαρίνο», έτσι τη ζητούσαν. Κάνα δυο φορές ήρθε ο Μπένι Γκούτμαν και είπε «Πώς είναι δυνατόν να μη διαβάζει αυτός ο άνθρωπος μουσική;». Με κάλεσε κάτω και μου είπε «Γιατί δεν πήγες στο σχολείο;» «Εγώ γεννήθηκα το 34» του είπα, «και το 40 μέχρι το 48 είχαμε πόλεμο». «Αυτά τα άσχημα έκανε ο πόλεμος» είπε τότε εκείνος, «αν αυτός ο άνθρωπος διάβαζε μουσική θα είχε αλλάξει στον πλανήτη η μουσική όλη».
Όταν γυρίσατε στην Ελλάδα πώς σας φάνηκαν τα πράγματα;
Πολύ παράξενα. Μόλις γύρισα στην Ελλάδα έμαθα για μια εκδήλωση που παρουσίαζε ο Αλκης Στέας. Πήγα κι εγώ να δώσω συμπαράσταση εκεί. Ήταν όλα τα κλαρίνα. Μου λένε «βρε παιδί μου είναι συμπληρωμένο, αργά ήρθες». Τους λέω, «χθες ήρθα από την Αμερική». «Κάθισε» μου λέει ο Αλκης Στέας «και αν έχουμε χρόνο, θα παίξεις ένα δυο τραγούδια». Όταν τέλειωσαν όλοι σηκώθηκε ο κόσμος να φύγει και λέει ο Στέας: «Για να δούμε ο απόδημος ελληνισμός της Νέας Υόρκης πώς κρατάει την παράδοση» και πήρα το κλαρίνο και έπαιξα το «Σκάρο» και μερικά ηπειρώτικα. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε. Μετά από είκοσι χρόνια που έλειπα δεν είχα νοθεύσει τη μουσική μου, γιατί δεν άκουγα άλλους να παρασυρθώ. Εντούτοις, εδώ το είχαν αλλάξει κατά πολύ το τραγούδι, ειδικά το ηπειρώτικο.

Αυτό που σας ζήτησαν τότε στην Αμερική σας το ζήτησαν ποτέ στην Ελλάδα;
Όχι, κανένας.

Δεν σας κάνει εντύπωση που σε μια ξένη χώρα το σκέφτηκαν κι εδώ κανένας κρατικός φορέας;
Μεγάλη εντύπωση μου κάνει και με στεναχωρεί και πάρα πολύ, γιατί θα έπρεπε εδώ να προσπαθήσουν να πάρουν μια ιδέα κι από άλλους κι από εμένα για το τι είναι το παραδοσιακό τραγούδι. Δεν το έκαναν ποτέ.